چرا چراغ روغن ماشین روشن می‌شود؟ راهکارها و عیب‌یابی

تصور کنید در حال رانندگی در یک بزرگراه خلوت یا در ترافیک سنگین هستید که ناگهان چراغ قرمز کوچکی روی صفحه کیلومترشمار روشن می‌شود. نمادی شبیه به یک روغن‌دان که قطره‌ای از دهانه آن در حال چکه کردن است. این چراغ، چراغ هشدار فشار روغن موتور است و رنگ قرمز آن یک پیام جهانی و واضح دارد: خرابی سریع موتور.

بسیاری از رانندگان با مشاهده چراغ چک موتور، چراغ بنزین یا حتی چراغ لنت، رفتار خونسردانه‌ای از خود نشان می‌دهند و تصمیم می‌گیرند مسیر را تا مقصد یا اولین تعمیرگاه ادامه دهند. اما اگر با دیدن چراغ روغن ماشین چنین رفتاری داشته باشید، در واقع در حال امضای حکم نابودی موتور خودروی خود هستید. این چراغ یک اعلان ساده برای یادآوری تعویض روغن نیست؛ این چراغ یعنی فشار حیاتی‌ترین مایع جاری در خودروی شما در کمترین میزان قرار دارد و قطعات متحرک فلزی داخل موتور، تنها چند ده ثانیه با ساییده شدن، ذوب شدن و قفل شدن کامل (یاتاقان زدن و جامپ کردن موتور و گیرپاژ) فاصله دارند.

نادیده گرفتن این چراغ می‌تواند موتور ماشین را در کمتر از چند دقیقه نابود کند و هزینه‌ای چند ده میلیونی یا حتی صد میلیونی روی دست شما بگذارد.

بنابراین لازم است بدانید که در لحظه روشن شدن چراغ روغن ماشین چه کارهایی باید انجام دهید، چه کارهایی نباید بکنید، دلایل روشن شدن چراغ روغن چیست و چگونه خودروی خود را نجات دهید.

بیشتر بخوانید:بهترین روغن موتور برای ماشین

چراغ روغن ماشین چه معنایی دارد؟

موتور خودرو از صدها قطعه فلزی تشکیل شده است که با سرعت‌های بسیار بالا (هزاران دور در دقیقه) در کنار و روی یکدیگر حرکت می‌کنند؛ میل‌لنگ، یاتاقان‌ها، شاتون‌ها، پیستون‌ها و میل‌سوپاپ‌ها از این جمله‌اند. اگر این قطعات فلزی با یکدیگر تماس مستقیم و خشک داشته باشند، اصطکاک باورنکردنی ناشی از حرکت آن‌ها باعث تولید حرارت بسیار بالا می‌شود که ظرف چند ثانیه فلز را ذوب کرده و قطعات را به یکدیگر جوش می‌دهد.

وظیفه سیستم روغن‌کاری این است که یک لایه میکروسکوپی و هیدرودینامیکی از روغن را تحت فشار مداوم به درون شکاف‌های چند میکرونی بین این قطعات تزریق کند. در واقع، قطعات متحرک موتور روی یک بالشتک هیدرولیکی از روغن شناور هستند و هرگز یکدیگر را لمس نمی‌کنند.

فشار روغن نشان‌دهنده نیرویی است که پمپ روغن (اویل پمپ) برای رساندن این مایع به باریک‌ترین کانال‌های بالای موتور (سرسیلندر و سوپاپ‌ها) اعمال می‌کند. وقتی چراغ روغن ماشین روشن می‌شود، به این معنی است که این فشار به زیر حد مجاز افت کرده است؛ یعنی بالشتک محافظ روغن از بین رفته و ساییدگی فلز روی فلز آغاز شده است.

نکته: بسیاری از خودروهای ایرانی یا اقتصادی سنسور سطح روغن ندارند و فقط دارای چراغ قرمز فشار روغن هستند.

چه زمانی روشن شدن چراغ روغن طبیعی است و چه زمانی غیرطبیعی؟

چراغ روغن ماشین در دو حالت روشن می‌شود، که در یکی هیچ خطری برای خودرو ندارد و در حالت دوم باید کاملا مراقب باشید.

حالت طبیعی (سوئیچ باز، موتور خاموش): وقتی سوئیچ خودرو را باز می‌کنید، پمپ بنزین فعال شده و تمام چراغ‌های پشت آمپر از جمله چراغ روغن و باتری روشن می‌شوند. این حالت طبیعی است؛ زیرا سوئیچ باز است اما موتور هنوز روشن نشده، میل‌لنگ نمی‌چرخد و در نتیجه اویل پمپ هیچ حرکتی ندارد و فشاری در سیستم نیست. کامپیوتر خودرو (ECU) همچنین از این لحظه برای تست سلامت لامپ پشت آمپر استفاده می‌کند.

حالت غیرطبیعی: به محض اینکه استارت می‌زنید و موتور روشن می‌شود، اویل پمپ شروع به کار کرده و فشار ظرف ۱ تا ۲ ثانیه بالا می‌رود. در این لحظه چراغ روغن ماشین باید فورا خاموش شود. اگر چراغ خاموش نشود، یا در حین رانندگی ناگهان روشن شود، وضعیت غیرعادی و بحرانی است.

وقتی چراغ روغن ماشین روشن شد، چه کار کنیم؟

اگر حین رانندگی این چراغ قرمز خونین روشن شد، باید سریع، آرام و با پروتکل دقیق عمل کنید. ثانیه‌ها اهمیت دارند.

گام اول: توقف ایمن در اولین فرصت

نترسید اما کُند هم عمل نکنید. ترمز ناگهانی نگیرید تا تصادف رخ ندهد. چراغ‌های فلاشر را روشن کنید، به آینه‌ها نگاه کنید و با تغییر مسیر آرام، خودرو را به سمت راست مسیر، شانه خاکی جاده یا یک کوچه امن هدایت کنید. این فرایند نباید بیش از ۱۰ تا ۲۰ ثانیه طول بکشد.

گام دوم: خاموش کردن کامل و آنی موتور

به محض اینکه خودرو در جای امنی متوقف شد، بلافاصله سوئیچ را ببندید و موتور را خاموش کنید. حتی اجازه ندهید موتور در حالت درجا کار کند. تفکر اشتباه صبر کنم درجا کار کند تا فن بزند و خنک شود در مورد چراغ روغن ماشین، کار کاملا اشتباهی است. کارکرد درجای موتور بدون فشار روغن، درست به اندازه تخته‌گاز رفتن به یاتاقان‌ها صدمه می‌زند.

گام سوم: صبر کردن به مدت ۱۰ تا ۱۵ دقیقه

کاپوت را بالا بزنید و دست نگه دارید. دو دلیل برای این صبر وجود دارد:

۱- روغن داغ برای گردش در تمام موتور پمپاژ شده بوده و دقایقی طول می‌کشد تا بر اثر جاذبه، دوباره به داخل کارتل بازگردد تا بتوانید اندازه دقیق آن را بسنجید.

۲- موتور به شدت داغ است و باز کردن بخش‌های مختلف یا دست زدن به گیج ممکن است باعث سوختگی دست شما شود.

گام چهارم: چک کردن سطح روغن

میله گیج روغن را بیرون بکشید:

۱- ابتدا با یک دستمال تمیز یا پارچه بدون پرز، روغن روی گیج را پاک کنید.

۲- گیج را تا انتها سر جای خود فشار دهید و ۲ ثانیه مکث کنید.

۳- گیج را مجددا بیرون بکشید و به نوک آن نگاه کنید.

۴- سطح روغن باید بین دو علامت MIN (حداقل) و MAX (حداکثر) باشد (یا بین دو سوراخ/علامت خط‌دار).

گام پنجم: اضافه کردن روغن در صورت کمبود

اگر خط روغن پایین‌تر از علامت MIN یا خشک بود: دلیل روشن شدن چراغ، نبود روغن کافی برای مکش توسط اویل پمپ است. اگر همراه خود روغن موتور مناسب دارید، در محفظه روغن روی سرسیلندر را باز کرده و حدود نیم تا یک لیتر روغن اضافه کنید. چند دقیقه صبر کنید و دوباره گیج را نگاه کنید تا به سطح مجاز برسد. سپس موتور را روشن کنید. اگر چراغ بلافاصله (ظرف ۳ ثانیه) خاموش شد، می‌توانید با احتیاط تا اولین تعویض روغنی برای بررسی نشتی برانید.

اگر با اضافه کردن روغن چراغ خاموش نشد: فورا موتور را خاموش کنید.

گام ششم: چه زمانی موتور را دوباره روشن نکنیم؟

اگر گیج روغن را کشیدید و دیدید سطح روغن پر و بین MIN و MAX است، وضعیت از کمبود روغن خطرناک‌تر است. این یعنی روغن وجود دارد، اما سیستم قادر به پمپاژ و ایجاد فشار نیست. در این وضعیت:

تحت هیچ شرایطی استارت نزنید.

حتی سوئیچ را هم نچرخانید.

تنها راه منطقی، تماس با خودروبر (کفی) برای حمل ماشین تا تعمیرگاه است. بکسل کردن خودرویی که ترمزش به خاطر خاموش بودن بوستر ضعیف است نیز توصیه نمی‌شود.

هشدار بسیار مهم: هرگز با خود نگویید تعمیرگاه سر کوچه است، با دنده دو آرام می‌روم. مسافت ۱۰۰ متر با چراغ قرمز روغن کافی است تا موتور گیرپاژ کرده، شاتون بزند و بلوک موتور را سوراخ کند. هزینه یک کفی خودروبر، یک‌صدم هزینه تعویض کامل موتور خواهد بود.

بیشتر بخوانید:بخار شدن روغن موتور؛ علت، علائم، تشخیص و پیشگیری

دلایل روشن شدن چراغ روغن ماشین

روشن شدن چراغ روغن ماشین حاصل یک سری از ایرادات مکانیکی، شیمیایی یا الکتریکی است.

کمبود شدید سطح روغن موتور (شایع‌ترین دلیل)

ساده‌ترین و رایج‌ترین علت، خالی شدن کارتل از روغن است. وقتی حجم روغن به شدت افت می‌کند، توری مکش اویل پمپ به جای روغن، حباب‌های هوا را می‌مکد. از آنجا که هوا تراکم‌پذیر است و مانند مایعات هیدرولیکی فشرده نمی‌شود، فشار مدار به صفر نزدیک شده و سنسور تحریک می‌شود.

علل کمبود: روغن‌سوزی شدید موتور، فرسودگی لاستیک ساق سوپاپ‌ها و رینگ پیستون، نشتی‌های قدیمیِ بدون رسیدگی، یا فراموشی تعویض روغنی در ریختن حجم استاندارد روغن.

خرابی، گرفتگی یا ضعف پمپ روغن (اویل پمپ)

اویل پمپ، قلب تپنده موتور است که نیروی محرکه خود را از میل‌لنگ (از طریق زنجیر، تسمه یا چرخ‌دنده) دریافت می‌کند. خرابی اویل پمپ به شکل‌های زیر بروز می‌کند.

ساییدگی چرخ‌دنده‌ها یا روتور داخلی اویل‌پمپ بر اثر کارکرد بالا.

گیر کردن سوپاپ اطمینان فشار (Relief Valve) در حالت باز؛ این سوپاپ وظیفه دارد در فشارهای بالا روغن را بای‌پس کند، اما اگر به خاطر پلیسه یا کثیفی باز بماند، دیگر هیچ فشاری در مدار تشکیل نمی‌شود.

گرفتگی فیلتر روغن یا مسدود شدن توری مکش

قبل از ورود روغن به پمپ، روغن موتور باید از یک توری مشبک فلزی در کف کارتل عبور کند. اگر موتور دچار رسوب و لجن‌گرفتگی ناشی از تعویض دیرهنگام روغن باشد، این توری کیپ می‌شود. همچنین اگر از فیلتر روغن‌های تقلبی و ارزان‌قیمت استفاده کنید، کاغذ فیلتر ممکن است از هم باز شده و مجاری روغن را ببندد. سوپاپ اطمینان فیلتر در زمان گرفتگی باز نشود و مانع عبور روغن شود.

خرابی سنسور فشار روغن (فشنگی روغن)

این بهترین سناریوی ممکن برای راننده است. فشنگی روغن یک سوئیچ الکترومکانیکی حساس است که در مسیر بلوک سیلندر بسته می‌شود و فشار روغن را به‌صورت مداوم اندازه می‌گیرد.

این سنسور ممکن است به دلیل حرارت موتور بسوزد، دیافراگم داخلی آن پاره شده و روغن از خود سنسور نشت کند، یا فیش و سیم‌کشی متصل به آن اتصالی کرده و به بدنه منفی بدهد.

در این حالت، فشار روغن در موتور در سطح مناسبی است، اما سنسور به اشتباه چراغ را روشن کرده است. (با این حال، شما هرگز نباید تا زمان تایید مکانیک با مانومتر، فرض را بر خرابی سنسور بگذارید).

لقی بیش از حد یاتاقان‌ها و فرسودگی موتور

وقتی موتور خودرو صدها هزار کیلومتر کار می‌کند، فاصله میکرونی میان ژورنال‌های میل‌لنگ و پوسته یاتاقان‌ها در اثر سایش پهن‌تر می‌شود.

فشار روغن وابسته به مقاومت مدار در برابر جریان است. وقتی فاصله یاتاقان‌ها بیش از حد زیاد شود، روغن به جای اینکه فشرده شده و مقاومت ایجاد کند، به راحتی از کناره‌های یاتاقان فرار می‌کند و به کف کارتل می‌ریزد. در این وضعیت، اویل پمپ سالم است، اما افت فشار در انتهای مدار روان‌کاری رخ می‌دهد. این همان مقدمه یاتاقان زدن است.

روغن نامناسب، بی‌کیفیت یا رقیق‌شده با بنزین یا آب

گرانروی یا ویسکوزیته مایع، عامل تولید فشار است.

استفاده از روغن خیلی رقیق: مثلا ریختن روغن 0W-20 در موتوری که طراح آن، حداقل ویسکوزیته را 20W-50 تعیین کرده، باعث می‌شود با گرم شدن موتور، روغن مانند آب شل شده و فشار افت کند.

رقیق شدن با بنزین: چکه‌کردن انژکتورها یا خرابی رینگ‌ها باعث نفوذ بنزین خام به کارتل و شسته شدن روغن می‌شود. روغنی که بوی تند بنزین بدهد، ویسکوزیته خود را از دست داده است.

سوختن واشر سرسیلندر: اگر مایع خنک‌کننده وارد روغن شود، مایعی شیری‌رنگ شبیه به نسکافه تشکیل می‌شود که نه روانکاری دارد و نه می‌تواند فشار هیدرولیکی لازم را تولید کند.

نشتی شدید و ناگهانی روغن

برخورد سنگ از زیر خودرو به کارتل و شکستن آن، پاره شدن شلنگ اویل کولر، شل شدن و در رفتن فیلتر روغن، یا بیرون زدن کاسه‌نمد انتهای میل‌لنگ می‌تواند کل روغن موتور را ظرف کمتر از ۳۰ ثانیه در کف جاده خالی کند و بلافاصله چراغ قرمز روغن ماشین را روشن سازد.

بیشتر بخوانید:بخار شدن روغن موتور؛ علت، علائم، تشخیص و پیشگیری

حالت‌های روشن شدن چراغ روغن ماشین

نحوه و زمان روشن شدن چراغ روغن خودرو می‌تواند سرنخ‌هایی از نوع عیب در اختیار شما و تعمیرکار قرار دهد

چراغ روغن فقط در دور آرام (درجا) روشن می‌شود و با گاز دادن خاموش می‌شود

این مورد یکی از رفتارهای کلاسیک خودروهای کارکرده است. وقتی پشت چراغ قرمز ترمز می‌کنید و دور موتور روی ۸۰۰ دور بر دقیقه قرار می‌گیرد، چراغ روغن شروع به چشمک زدن یا روشن شدن می‌کند؛ اما به محض اینکه پدال گاز را فشار می‌دهید و دور موتور به ۱۵۰۰ می‌رسد، چراغ روغن خاموش می‌شود.

دور اویل پمپ وابسته به دور موتور است. در دور پایین، دبی خروجی پمپ حداقل است. در این حالت، اگر یاتاقان‌ها لقی داشته باشند یا پمپ مقداری فرسوده شده باشد، فشار به زیر ۵ یا ۷ psi افت کرده و سنسور مدار را وصل می‌کند. با گاز دادن، سرعت اویل پمپ بالا رفته، افت را جبران کرده و فشار موقتا از آستانه هشدار بالاتر می‌رود.

این وضعیت یک هشدار زودهنگام بسیار خطرناک از فرسودگی موتور یا شل شدن بیش از حد روغن است و باید سریعا بررسی شود.

چراغ روغن خودرو دائم و بدون تغییر روشن می‌ماند

اگر با بالا رفتن دور موتور وضعیت چراغ روغن ماشین تغییر نکند و روشن بماند، نشان‌دهنده قطعی کامل فشار، شکستن شفت اویل پمپ، خالی بودن کامل کارتل، یا سوختگی سنسور (فشنگی) روغن است. خودرو نباید حتی یک متر جابه‌جا شود.

همراه با صدای تق‌تق، چق‌چق یا غرش غیرعادی از موتور

اگر روشن شدن چراغ قرمز همزمان با شنیدن صدایی شبیه برخورد ساچمه یا چکش در موتور شد،

صدای چق‌چق تند از بالای موتور: تایپیت‌های هیدرولیکی (استکانی‌ها) سوپاپ به دلیل بی‌روغنی خشک کار می‌کنند.

صدای تق‌تق بم و کوبشی از پایین موتور: یاتاقان‌های متحرک میل‌لنگ از بین رفته‌اند و پیستون‌ها در حال کوبیدن به شاتون هستند.

در این حالت، خرابی موتور آغاز شده است. خاموش کردن فوری ماشین ممکن است از تعویض میل‌لنگ و سیلندر جلوگیری کند، اما ادامه کارکرد منجر به شاتون زدن (شکستن پوسته موتور) خواهد شد.

روشن شدن همزمان با چراغ استپ (STOP)

در بسیاری از خودروهای با مهندسی فرانسوی، مثل پژو ۴۰۵، ۲۰۶، پارس، سمند و زانتیا، صفحه کیلومتر مجهز به یک چراغ به نام STOP است.

چراغ STOP به تنهایی مفهومی ندارد و همیشه در ترکیب با یک ایراد و اشکال (دمای آب، ترمز و چراغ روغن) روشن می‌شود.

ترکیب چراغ روغن + چراغ STOP + صدای هشار ممتد اخطار یعنی سیستم‌های الکترونیکی خودرو به راننده می‌گویند که همین لحظه ماشین را کنار بزند و خاموش کند.

عیب‌یابی چراغ روغن ماشین و راه‌حل‌ها

برای پیدا کردن ریشه مشکل روشن شدن چراغ روغن ماشین، روش‌های مختلفی مثل تست‌های ساده توسط راننده تا اقدامات تخصصی در تعمیرگاه وجود دارد.

تست‌های ساده عیب‌یابی سیستم روغن‌کاری موتور توسط راننده

این تست‌های ساده را می‌توانید انجام دهید.

بررسی ظاهر روغن روی گیج

آیا روغن سیاه و بسیار رقیق است؟

آیا روغن بوی تند بنزین یا گازوئیل می‌دهد؟

آیا روغن شیری‌رنگ، کدر یا قهوه‌ای روشن مانند نسکافه شده است؟ (نشانه سوختن واشر سرسیلندر).

بررسی زیر خودرو

زانو بزنید و زیر موتور را با چراغ‌قوه بررسی کنید تا از سالم بودن کارتل و بسته بودن پیچ کارتل مطمئن شوید.

بررسی چشمی فیلتر روغن

ببینید آیا روغن از دور فیلتر شره نکرده باشد. گاهی اوقات واشر لاستیکی فیلتر قبلی حین تعویض روی پایه می‌ماند و با بستن فیلتر جدید (دوبل شدن واشر)، روغن تحت فشار به بیرون پرتاب می‌شود.

چه زمانی باید به تعمیرگاه رفت؟

در هر شرایطی که روغن در موتور هست اما چراغ خاموش نمی‌شود.

هر زمان که صدای اضافی از موتور شنیده می‌شود.

هر زمان که چراغ روغن با چراغ STOP همزمان روشن شود.

بیشتر بخوانید:کم شدن روغن موتور ماشین؛ دلایل و علائم

تست‌هایی که تعمیرکار باید انجام دهد

یک مکانیک هرگز با حدس و گمان دست به تعویض قطعات خودرو نمی‌زند، بلکه مراحل زیر را طی می‌کند.

اندازه‌گیری فشار واقعی با مانومتر مکانیکی

این استاندارد طلایی و حیاتی‌ترین تست خرابی چراغ روغن ماشین است. مکانیک فشنگی برقی روغن را از روی بدنه موتور باز کرده و به جای آن، یک فشارسنج روغنی عقربه‌ای دقیق را پیچ می‌کند.

موتور روشن می‌شود و فشار واقعی پمپ در دو حالت خوانده می‌شود:

در حالت درجا: فشار نباید از حدود ۱۰ تا ۱۵ psi (بسته به نوع موتور) کمتر باشد.

در دور موتور ۳۰۰۰ RPM: فشار باید خطی بالا رفته و به حدود ۴۰ تا ۶۰ psi برسد.

نتیجه این تست را در این حالت‌ها می‌توان تفسیر کرد:

فشار مانومتر نرمال است: ایراد از فشنگی روغن یا سیم‌کشی / خطر رفع شد – تعویض فشنگی

فشار مانومتر پایین است: ایراد هیدرولیکی و مکانیکی / خرابی اویل‌پمپ، یاتاقان، گرفتگی توری

بررسی الکتریکی مدار فشنگی

اگر فشار با مانومتر مناسب بود، سیم متصل به فشنگی را بررسی می‌کنند تا اتصالی به بدنه نداشته باشد و سپس یک فشنگی فابریک روی خودرو نصب می‌کنند.

باز کردن سینی و کارتل موتور

اگر مانومتر افت فشار را تایید کرد، کارتل باز می‌شود تا کف آن از نظر وجود لجن و براده‌های برنجی یا مسی (پوسته‌های یاتاقان) بررسی شود. توری مکش اویل پمپ پاک‌سازی یا تعویض می‌شود. کاپ‌های یاتاقان باز شده و ضخامت یاتاقان‌ها با ابزاری مثل پلاستی‌گیج اندازه‌گیری می‌شود تا میزان لقی مشخص شود.

بیشتر بخوانید:راهنمای تعویض روغن موتور خودرو

روش پیشگیری از روشن شدن چراغ روغن ماشین

جلوگیری از روشن شدن چراغ روغن خورو، به مراتب ساده‌تر و ارزان‌تر از رفع عواقب آن است. با رعایت این چهار اصل، احتمال دیدن چراغ روغن ماشین را به صفر برسانید.

بررسی هفتگی یا دوهفته‌یک‌بار سطح روغن موتور

عادت کنید آخر هر هفته یا حداقل قبل از هر سفر، کاپوت را بالا بزنید و با گیج، سطح روغن را بسنجید. همیشه خودرو را روی سطحی صاف پارک کرده و پس از گذشت ۱۵ دقیقه از خاموش شدن موتور، اندازه روغن موتور را چک کنید. افت تدریجی روغن موتور به شما هشدار می‌دهد که خودرو دچار نشتی یا روغن‌سوزی پنهان است.

تعویض منظم و به موقع روغن موتور و فیلتر روغن

کیلومتر روی ظرف‌های روغن موتور برای شرایط ایدئال جاده‌ای است. در ترافیک شهر، موتور ساعت‌ها درجا کار می‌کند در حالی که کیلومترشمار نمی‌چرخد. بنابراین، ساعت کارکرد موتور بسیار بیشتر از مسافت طی‌شده است.

روغن‌های باکیفیت را در شرایط رانندگی سخت (ترافیک، گرد و غبار، گرمای تابستان) هر ۵۰۰۰ تا ۷۰۰۰ کیلومتر تعویض کنید.

فیلتر روغن باید در هر بار تعویض روغن، بدون استثنا عوض شود. صرفه‌جویی در هزینه یک فیلتر روغن، خطرناک‌ترین نوع صرفه‌جویی در نگهداری خودرو است.

استفاده از ویسکوزیته و استانداردهای تعیین‌شده توسط خودروساز

دفترچه راهنمای خودروی خود را مطالعه کنید. اگر شرکت سازنده گرید 5W30 یا 10W40 با سطح کیفی API SN توصیه کرده است، هرگز به توصیه افراد غیرمتخصص مبنی بر اینکه ماشین کارکرده است، روغن سفت‌تر 20W50 بریز، گوش ندهید. روغن‌های خیلی غلیظ در لحظه استارت سرد به قطعات بالایی موتور نمی‌رسند و روغن‌های بسیار شل نیز در حرارت بالا توانایی تولید لایه هیدرولیکی محافظ را نخواهند داشت.

توجه به علائم اولیه قبل از روشن شدن چراغ

موتورها بدون مقدمه یاتاقان نمی‌زنند؛ آن‌ها نشانه‌هایی را بروز می‌دهند.

به لکه‌های روغن در محل پارک ماشین حساس باشید.

خروج دود آبی از اگزوز به معنای روغن‌سوزی است.

بوی سوختگی روغن پس از تخت‌گاز رفتن را جدی بگیرید.

اگر در استارت اول صبح، صدای تق‌تق سوپاپ‌ها بیشتر از ۳ تا ۵ ثانیه طول می‌کشد، نشانه‌ای از تخلیه روغن فیلتر یا تاخیر اویل پمپ در پمپاژ روغن موتور است.

بیشتر بخوانید:سطح کیفی روغن موتور API و انواع آن

نتیجه‌گیری

سیستم روغن‌کاری خودرو، شاهرگ حیاتی و گردش خون تپنده موتور است. تمام پیشرفت‌های مهندسی خودرو در زمینه قدرت، شتاب و راندمان بالا، در نهایت به همان لایه نازک میکروسکوپی از روغن موتور وابسته است که بین یاتاقان‌ها و میل‌لنگ جریان دارد.

چراغ روغن ماشین به عنوان مشخص‌ترین نشانه خرابی موتور طراحی شده است. مواجهه با آن نیازمند تصمیم‌گیری بدون تردید، توقف آنی و دوری از هرگونه آزمون و خطاست. اگر با روشن شدن این چراغ کوچک قرمز رفتار صحیحی داشته باشید، شاید تنها با خرید یک قوطی روغن یا تعویض یک سنسور ساده ماجرا ختم به خیر شود؛ اما تعلل چنددقیقه‌ای، پافشاری بر ادامه مسیر، یا نادیده گرفتن آن، آسیب سنگینی برای پیشرانه ماشین رقم خواهد زد.

سوالات متداول

آیا می‌توانم با چراغ روشن روغن ماشین، فقط چند کیلومتر تا نزدیک‌ترین تعمیرگاه رانندگی کنم؟

نه. حرکت دادن خودرو حتی برای مسافت ۵۰۰ متر با افت فشار روغن، به معنای سایش شدید یاتاقان‌ها، میل‌لنگ و پیستون‌ها است. هزینه جرثقیل در برابر هزینه تراشکاری میل‌لنگ، خرید سیلندر جدید و دستمزد مکانیک برای پیاده و سوار کردن کامل موتور، رقمی ناچیز است.

گیج روغن را دیدم، مقدار روغن مناسب است؛ پس چرا چراغ روغن خودرو همچنان روشن مانده؟

این وضعیت ثابت می‌کند که مشکل از اندازه روغن موتور نیست، بلکه از کیفیت کارکرد سیستم پمپاژ است. این حالت به دلیل خرابی اویل پمپ، گرفتگی توری کارتل، باز ماندن سوپاپ اطمینان فشار، لقی یاتاقان‌ها و خرابی خود سنسور رخ می‌دهد. موتور نباید روشن بماند.

آیا ممکن است فقط سنسور (فشنگی) خراب شده باشد؟

بله، خرابی فشنگی روغن مشکل ساده‌ای در بسیاری از خودروهاست. اما سوال این است آیا حاضرید روی موتور چند ده یا صد میلیونی خود ریسک کنید؟ تا زمانی که تعمیرکار فشارسنج مکانیکی (مانومتر) را به موتور متصل نکرده و عدد واقعی فشار روغن موتور را با چشمان خود ندیده‌اید، باید فرض را بر این بگذارید که سیستم روغن‌کاری خراب است.

چراغ روغن ماشین روشن شد، توقف کردم و بعد از ۱۰ دقیقه دوباره خودرو را روشن کردم و چراغ خاموش شد؛ آیا مشکل خودبه‌خود حل شده است؟

نه، سیستم‌های هیدرولیکی خودرو به صورت خودکار درست نمی‌شوند. این اتفاق دو دلیل دارد. روغن در زمان داغی بیش از حد شل شده بوده و پس از خنک شدن در توقف ده‌دقیقه‌ای، گرانروی آن کمی بالا رفته و فشار روغن موتور به طور موقت به بالای مرز هشدار رسیده است (که با داغ شدن دوباره موتور، چراغ روغن مجددا روشن خواهد شد). لجن یا ذرات آشغال روی توری اویل‌پمپ را پوشانده بودند و با خاموش شدن موتور، ذرات ته‌نشین شده‌اند؛ اما با مکش مجدد، ذرات دوباره توری را مسدود خواهند کرد. خودرو باید عیب‌یابی شود.

آیا روشن شدن چراغ روغن خودرو می‌تواند به کیفیت فیلتر روغن مربوط باشد؟

بله، فیلتر روغن تقلبی ممکن است سوپاپ ضد تخلیه نداشته باشند که باعث تخلیه فیلتر در زمان خاموشی ماشین می‌شود، یا سوپاپ بای‌پاس نامرغوبی داشته باشند که روغن را عبور ندهد. همچنین استفاده طولانی‌مدت از یک فیلتر روغن باعث پر شدن منافذ آن شده و مسیر عبور روغن را به طور خطرناکی تنگ می‌کند.

نویسنده: میلاد قزللو

https://khodro45.com/mag/?p=122678